Ruhun Gıdası: Müzik

Aynı gün hatta aynı saat içinde bile pek çok farklı duyguyu yaşayabiliyoruz. Kimi zaman stresli, bazen heyecanlı, yeri geldiğinde mutlu ya da mutsuzuz. Tüm bu duygu değişimlerine, his ve düşüncelerimize her daim yol arkadaşlığı yapacak eşsiz bir unsur var hayatımızda yüzyıllardan beri: müzik.
Ailenizle bir pazar kahvaltısı yaparken dinlediğiniz mutlu şarkılar, stresten uyuyamadığınız sınavlarınız öncesi rahatlamak için dinlediğiniz şarkılar, upuzun yolculukları kısa edecek yol şarkıları…
Peki müzik nasıl bu kadar güçlü bir etkiye sahip olabiliyor? Her seferinde ruhumuzun gıdası olmayı nasıl başarıyor? Psikoloji ve nörobilim elbette müziğin gücüne karşı kayıtsız kalmamış ve beynimizin bu sınırsız ritme nasıl ayak uydurduğunu yıllar boyunca yapılan araştırmalarla keşfetmiş. Ben de bugünkü yazımda, müziğin hayatımıza, beynimize, vücudumuza etkilerini ve faydalarını derlemeye çalışacağım.
Özellikle sizi motive edecek bir şarkı dinlediğinizde tüylerinizin diken diken olduğunu hissettiniz mi? Bu durum, vücudumuzun dinlediği müziğe verdiği oldukça olağan bir tepki. Dinlediğimiz bazı müzikler bize motivasyon kaynağı oluyor, harekete geçme isteği yaratıyor, hissedebileceğimiz olumlu duyguları arttırıyor. Tüm bunlar ise, salgılanan dopamin hormonu ile gerçekleşiyor. Dopamin hormonunun salgılanması, vücutta irkilme ve tüylerin diken diken olması ile sonuçlanıyor. Yani fiziksel ve kimyasal olarak da, dinlediğimiz şarkıların vücudumuzdaki tesirini görmek gayet mümkün. Müziğin motivasyonel anlamda somut bir fark yarattığı aşikar! Siz de moral depolamak, motive olmak, yapmak istediğiniz işler için içinizde bir güç bulmak istiyorsanız hemen sizi mutlu edecek bir şarkıya başvurun!
Bu sefer mutluluk tarafından değil de mutsuzluk tarafından bakalım. Hayatımızda acı, rahatsızlık, yorgunluk gibi duygular da var. Bu duyguların yaşandığı anlarda müzik dinlemenin faydası da bilimsel olarak ispatlanmış. Spor yaparken dinlediğimiz müziğin bilincimizin fiziksel acıyı ve rahatsızlık duygusunu daha az hissetmesine yardımcı olması mümkün. Yapılan bir araştırmaya göre, müziğin “beklenenden daha yüksek dayanıklılık, güç, üretkenlik veya güç seviyelerine” yol açabileceği sonucuna varılmış.
Beynimizden sonra şimdi sıra kalbimizde… Yeri geldiğinde müzik dinlemek kalbimiz için de oldukça faydalı. Nabzınızı düzenlemek istediğiniz anlarda, tempoya uygun müzik dinlemeyi tercih edebilirsiniz çünkü kalbiniz kolayca o şarkının temposuna ayak uyduracaktır. Araştırmalara göre dinlediğiniz müziğin temposu kalp atış hızınızı, tansiyonunuzu, nefes alış veriş hızınızı kolaylıkla değiştirebiliyor. Dolayısıyla sakinleşmek istediğiniz, ya da tam tersine nabzınızı arttırmak istediğiniz anlarda, uygun tempolu şarkılardan faydalanabilirsiniz.
Müzik tüm bu günlük faydalara ek, tedavi yöntemi olarak da yüzyıllardır kullanılıyor. Müzik, nöron ağlarını organize bir hareket ve tepkiye yönlendirebiliyor. Beynin jest işlemeden sorumlu olan bu kısmı da konuşmayla bağlantılı. Bu nedenle müzik, ince hareketlerde ve konuşmada sorun yaşayan kişiler için iyi bir terapi yöntemi.
Sadece dinlemek değil, müziği üretmenin de bilişsel olarak oldukça faydalı bir aktivite olduğunu unutmamak gerek. Özellikle çocukluk yıllarında 3 yıldan fazla müzik aleti çalmış kişilerin, gençlik yıllarında çok daha iyi fiziksel kabiliyetlere sahip olduğu kanıtlanmış. Müzik aleti çalma pratiği, gençlerin konuşma ve kelime dağarcığını etkin kullanma yeteneklerine bile etki edebiliyor. Bir araştırmada, 4-6 yaş arası çocuklarla bir aylık müzik derslerinden sonra, %90’ının kelimeleri anlama ve anlamlarını açıklama yeteneklerini önemli ölçüde geliştirdiği saptanmış. Diğer araştırmalar, müzik eğitimi almış kadınların ve çocukların sözlü hafıza testini tamamlarken müzikle uğraşmayanlardan daha iyi performans gösterdiğini açıklıyor.
Doğduğumuz andan itibaren hayatımıza eşlik eden bir olgu müzik. Ninniler, şarkılar, türküler, enstrümanlar, ritimler derken bir ömrü müziğin ve ritmin gücü ile geçiriyoruz. Her gün dinlediğimiz müzikler, radyoda olağan akışında çalan parçalar oldukça normal ve alışılmış olsa da, vücudumuz üzerinde büyülü bir etkiye sahip. Sizler de bu etkiyi mümkün olduğunca olumlu bir şekilde arttırarak ruhun gıdasını en güzel şekilde temin edebilirsiniz!