Çılgın Kalabalıktan Uzak

Okuduğum kitapları kısmen unutmak başıma gelir zaman zaman. Hem üzülür hem de utanırım, onlar ki beni alıp bambaşka yerlere götürmüştür. O götürdükleri yerden geri gelmiş olmanın keyifsizliği sarar bir anda içimi.
Şimdi bu köşede Çılgın Kalabalıktan Uzak romanından bahsetmek istiyorum. Çünkü bu roman, yukarıda bahsettiklerimden farklıydı. İlk defa bu denli üzerine konuşma, yazma ihtiyacı hissettim. Birkaç cümle karaladım sağa sola. Uzun bir süre cüzdanımda bozuk paralarımla, çantamda kalemlerimle taşıdım aldığım notları. Kitabı elimde görüp soranlara da bir hevesle anlattım. Kalınca görünen bir kitaptı ancak benim için bir solukta anlatılacak bir hikâyesi vardı. Sonraları, “İyi kitaptı”dan öteye geçtiğini fark ettim benim için. Hayatımda eksik olan ve anlatmak istediğim neyi anlatmıştı da sevmiştim bu kadar, bunu anlamak için geri döndüm kitabın topraklarına.
Burada kitabın konusunu, içeriğini, karakterlerini uzun uzadıya anlatmayacağım. O nedenle kitabı daha önce duymamış, okumamış iseniz müsterih olabilirsiniz. Sadece kitabı bitirdiğim günden bu yana hissettiklerimden bahsedeceğim.
Kitap, daha ilk başında çok büyük bir emek tutkusu ile karşılıyor okuyucuyu. Sanırım beni en çok etkileyen bu oldu. Emekçi olmak kavramı, ekonomik düzende işçi olmak, üretici olmak ile bağdaştırılır. Emek kavramının bu yönüne bir ekleme yapıyor yazarımız Thomas Hardy. Konu ikili ilişkiler olunca, iki insanın sadece emek ile birleşeceklerini çok net anlatıyor. Başka bir seçeneğe de ihtimal vermiyor. Bir insanın sevgisini, aşkını, sadakatini, onurunu verdiği emek ile ölçersiniz. Emeğinin gururu, kendi gururudur ona göre. Herhalde günlük hayatımızda insanların güvenini kazanabilmenin, insanlara güvenebilmenin, ilkeli ve saygı gören bir insan olabilmenin emek gerektirdiği konusunda hemfikirizdir. Yani bu anlamda bir sosyal emekçilik söz konusu. Elbet bunun yanında, üretmenin de gücü her daim kendisini hissettiriyor. Üretebilmek o kadar kutsaldır ki romanın geçtiği topraklarda, en alt sınıflardan başlar hayata yön veriyor olmanın kudreti. Ve üretenin üzerine çıkmak, emeği yok saymak da bir o kadar küçük düşürücüdür. Günümüzde fazlasıyla unuttuğumuz bir olgu bu. Üretenin, yaratanın emeğine ve değerine sahip çıkamamak. Romandaki çiftçilerin, tarım işçilerinin, çobanların kutsallığını gördükçe imrenmekten başka bir şey hissedemedim.
Tüm bunlardan alınan güçle, romanımızın baş kahramanı Bathsheba Everdene çıkıyor karşımıza. Hayatın tüm anlamının emekte saklı olduğunu biliyor Bathsheba, hem de içgüdüsel olarak. Zaman zaman yanıldığı da oluyor tabii ki. Ancak hiç vazgeçmediği ilkeleri var, ilk başta özgürlüğü. Yaşı ve ekonomik durumunu göz önüne alınca, dönemin şartlarına göre pek de tahmin edilemeyecek davranışlar sergiliyor. İyi ya da kötü olmak değil Bathsheba Everdene için kullanılacak sıfat. Çıktığı yoldaki kararlılığı. Ve bu yolu tam da Hardy’nin belirttiği ilkelere göre kuruyor. Everdene, üretmenin ve özgür olmanın ne kadar önemli olduğunu bilen, hisseden bir kadın. 19. yüzyıl İngiltere’sinde onu bu yoldan çekip çıkaracak pek çok etken var ama kararlılığı asla müsaade etmiyor bunun yaşanmasına.
Yeni yıla giriyorken bu yıldan ne beklediğimi, nasıl bir insan olmam gerektiğini düşündüğüm anlar oldu. Uzun zamandır kendime bir karakteri örnek almam gerekiyorsa aklım doğruca bu kitabın ana karakteri Bathsheba Everdene’e gidiyor. Bathsheba emeğin ve emekçinin ne demek olduğunu çok iyi anlamıştı. Baş koyduğu yolda engellerle karşılaşacağını biliyordu ama hiçbir zaman pes etmedi. Yeni yıl yine hayatımızın her alanında fazlasıyla emek sarf edeceğimiz zamanlar getirecek. Yukarıda da bahsettim ya, aslında hepimiz kendi hayatımızın emekçileriyiz. Ailemiz için, arkadaşlarımız için, üretmek için, kazanmak için, başarmak için emek harcayacağız. Bu emeğinize değer verecek insanlarla, emeğinizin değer gördüğü yerlerde olmanızı dilerim. Mutlu yıllar.