Merhabalardan bir demet

Az ya da çok çoğumuz köşe yazısı okuyoruzdur. Şu an bu satırları okuduğunuza göre sizin de bu grupta yer aldığınızı varsayıyorum. Sevdiğim bir yazarın köşesini okurken anlattığı konu üzerine düşündüğüm kadar, bu kelimeleri ve cümleleri nasıl yan yana getirdiğini de düşünürüm. Bir konuda fikir ve bilgi sahibi olabilirsiniz ancak bildiğiniz şeyleri insanların kalbini daha hızlı attıracak, akıllarında bir kıvılcım yakacak şekilde anlatmak bambaşka bir ayrıcalıktır.

Bir süre önce bu kıvılcımı yaratma şansı tarafıma verildi. “Bütün hayatım bir film şeridi gibi gözümün önünden geçti.” derler ya, bu fırsatı duyunca hayatımda fikir yürüttüğüm bütün konular, insanlara ne anlatabileceğim gözümün önünden bir film şeridi misali geçti. “Ne çok konu var konuşulacak.” ile “Ben ne yazabilirim ki?” kutupları arasında geçen birkaç gün yaşadım. Neyse ki bu köşe vasıtasıyla çok güzel konulardan bahsedebileceğimize olan inancım yerini sağlamlaştırdı ki bu satırları yazıyorum.

Daha sonra yazılarımın konusunu düşünmeye başladım. Hayatım boyunca aile, okul, iş hayatı derken birden çok alanla uğraşma ve bunlara kafa yorma fırsatım oldu herkes gibi. Bu köşede ekonomi üzerine de konuşabilirdim (müjdemi isterim, İktisat diplomamı bu yaz aldım!),  bir kitap ya da film eleştirisi de yazabilirdim, tarihin arka odalarından pek duyulmamış hikayeleri çıkarıp sizlere sunabilirdim.

Ne üzerine yazacağımın belirsizliği, köşemin adının ne olacağı sorusuyla birleşti. Yazabileceğim konu başlıklarından önce köşemin adını buldum. “Satır Arası”, Türk Dil Kurumu’ndaki anlamıyla “dolaylı anlatım” demek. Benim açımdan tanımı ise her gün görüp geçtiğimiz, bazen az da olsa üzerine düşündüğümüz ancak bazen kaale bile almadığımız olaylar, gerçekler hakkında konuşabilmek. Yani aslında bu köşede amacım hayatımızın satır aralarını eşeleyip bir şeyler çıkarmaya çalışmak olacak. Sizlere ileriki sayılar için spoiler(!) vermem gerekirse insanların neden şehirlerde yaşadığı sorusundan enflasyon neden var sorusuna, ideal seçim sistemi nasıl olmalı sorusundan Bitcoin’in yükselişine ve hatta uzay turizminin geldiği son noktaya geniş bir spektrum sunmaya çalışacağım.

Peki, laf salatasını bırakıp asıl kısma gelecek olursak: Bugünkü konu nedir? Seçtiğim konu üzerinde bir ön araştırma yapıp konuyla ilgili bilgileri, gerçekleri derlemeye çalışırken aklıma çok daha farklı bir soru geldi ve şu an bu soru üzerine biraz düşünebiliriz diye hissettim. Sorumuz ise şu:

Hakikatin ne önemi var?

Diyelim ki Facebook’ta gezinirken bir özlü söz gördünüz. Her gördüğünüz özlü söz için o sözün gerçekten gönderide belirtilen kişi tarafından söylendiğini araştırıyor musunuz? Ben araştırmıyorum. Ve yine diyelim ki, o söz aslında bir başkası tarafından söylenmiş. Siz bunu duyduğunuzda inanmak istemiyorsunuz. Daha doğrusu inanmaya gerek görmüyorsunuz. O gönderiyi belki siz de sayfanızda paylaştınız, görecek insanların yanlış bir bilgi edinecek olması da sizi rahatsız etmiyor. Çünkü dediğim gibi o gerçeği hayatınızda yer edecek kadar önemli görmüyorsunuz. Peki, bu basit Facebook gönderisinden hareketle, biz artık hakikatı aramak yerine önümüze gelen bilgileri sorgulamadan inanma eğilimine mi sahibiz? Asıl gerçekle bir bağı olmayan, hatta gerçek olmayan bir “gerçeklik” mi yaratıyoruz?

Bugün biraz “gerçeklik ötesi” kavramından bahsetmek istiyorum. Tam da Facebook gönderisi örneğinde olduğu gibi kitlelerin kendisine sunulan gerçekleri olduğu gibi kabul etmesi durumu için kullanılıyor. Özellikle politik bağlamda siyasetçilerin kitlelerin güvenini kazanmak için belli yalanlar söylemesi ve bunu yaparken söyledikleri yalanları da içselleştirmesi, çok uzak geçmişten beri hayatımızın bir parçası olmuştur. Günümüzde internet çağı her gün yüzlerce bilgiyi bize sunmakta, çoğuna hiç sorgulamadan inanmamız beklenmektedir. Bilinçli bir tüketici olup bilgiyi tüketirken eleştirmek, sorgulamak ve aslını araştırmak hiç olmadığı kadar önem kazandı. Bu kolay bir görev değil ancak en azından yanlış bilginin yayılmasını engellemekte hepimize bazı sorumluluklar düşüyor diye düşünüyorum.

Bugün köşe yazımda aklıma gelen ilk konu hakkında size kendi gerçekliğimi sunmayı tercih edebilirdim. Ama onun yerine günümüzdeki gerçeklik hakkındaki gerçekleri sunmayı yeğledim, tabii inanmak isterseniz.

Ve bu arada bir başka gerçek daha, tanıştığımıza memnun oldum.

Bir sonraki sayıda görüşmek üzere.