Kadın Muhtar Adaylarına Eğitim

Ege Kadın Buluşması Platformu, Gül Esin’in liderliğinde Türkiye’nin ilk kadın muhtarı olarak seçilen ismin adını taşıyan “Gül Esin Kadın Muhtarlar Akademisi”ni kurdu. Bu akademi, kadın muhtar adaylarına toplumsal cinsiyet eşitliği, insan hakları, kadına yönelik şiddet, adaylaşma ve seçim stratejileri, yerel demokrasi ve yerel katılım gibi konularda eğitimler vererek yerel seçimlere güçlü bir şekilde hazırlanmalarını amaçlıyor.
Eğitimler, Ege Bölgesi’ndeki 8 ilde kadın muhtar adaylarına yönelik düzenleniyor. Bu yoğunlaştırılmış eğitimlerin ardından kadın muhtar adaylarının 31 Mart 2024 tarihinde yapılacak yerel seçimlerde köylerinde veya mahallelerinde muhtar olma hedeflerine daha güçlü bir şekilde ilerleyebilmeleri hedefleniyor.
Bodrum’daki eğitim, 13 Ocak Cumartesi günü Bodrum Ticaret Odası’nda gerçekleştirildi. Eğitimin açılışına katılan Bodrum Belediye Başkanı Ahmet Aras, tüm kadın adaylara başarılar diledi. Gün boyunca süren eğitimlerde “adaylaşma süreci ve strateji geliştirme”, “mahallede eşitlik ve hak temelli yaklaşım”, “kadın dostu ve kapayıcı kentler”, “toplumsal cinsiyet eşitliği”, “kadına yönelik şiddetin ruhsal boyutu”, “yerel siyaset, mahalle dinamikleri ve demokrasi”, “muhtarların mevzuattan kaynaklanan görev, yetki, hak ve sorumlulukları”, “kadına yönelik şiddetin hukuksal boyutu” konuları anlatıldı.
Eğitim sonrası katılımcılara sertifika takdim edilirken Ege Kadın Buluşması Platformu’ndan yapılan yazılı açıklamada kadınların muhtarlık kurumunda eşit temsil istediği ifade edilerek şöyle denildi;
“Türkiye’de kadınların siyasete katılımının en zayıf halkası muhtarlık kurumudur. Kadınlar, köy muhtar ve heyetlerine seçilme hakkını 26 Ekim 1933 tarihinde kazandı. Cumhuriyetimizin 100 yaşını kutladığımız 2023 itibariyle 32 bin 201 mahalle ve 18 bin 291 köy olmak üzere 50 bin 498 muhtar bulunmaktadır. 1010 mahalle ve 124 köy olmak üzere toplam 1134 kadın muhtar görev yapmaktadır. Kadın muhtar oranı sadece yüzde 2.24 olup, kadınların yerel yönetime giriş kapısı muhtarlık kurumudur. Muğla ilinde de 567 muhtar görev yapmakta iken sadece 17 kadın muhtar bulunmaktadır.
Ege Kadın Buluşması Platformu’nun küresel eşitlik ve kapsayıcılık ağı işbirliğinde kadınların eşit temsiliyetini sağlamak için birlikte yola çıktığı Gül Esin Kadın Muhtarlar Akademisi’nin sonuncusu Muğla ilinin Bodrum ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Gül Esin Kadın Muhtarlar Akademisi ile kadın muhtar adaylarını toplumsal cinsiyet eşitliği, insan hakları, kadına yönelik şiddet, adaylaşma ve seçim stratejileri, yerel demokrasi ve yerel katılım gibi konularda güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Gül Esin Kadın Muhtarlar Akademisi kapsamında Ege Bölgesi’ndeki İzmir, Muğla, Aydın, Kütahya, Manisa, Uşak-Afyon-Kütahya illeri için Uşak’ta olmak üzere toplam 8 ilde kadın muhtar adaylar için birer günlük yoğunlaştırılmış sertifika eğitimi verilmiştir. Zoru başaran, ilham veren ve rol model kadın muhtarlar.
Biliyor ve görüyoruz ki, Gül Esin’den bugüne kadın muhtarlar bölgelerinde fark yaratmaya, toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamaya, kadınların yaşamın her alanında etkin olması için çalışmaya ve rol model olmaya devam ediyor. Daha eşit ve kapsayıcı bir mahalle mümkün. Eşit temsil ve eşit katılım muhtarlıktan başlar. Şimdi kadınlara muhtarlık kapısını açmanın tam zamanı.”
ÜLKEMİZİN İLK KADIN MUHTARI GÜL ESİN, MİLAS DOĞUMLU
12 Kasım 1933 yılındaki muhtarlık seçimleriyle resmi olarak Türkiye’nin ilk kadın muhtarı olan Gül Esin, 1936 yılına kadar muhtarlık yaptı.
Gül Hanım (Übbül) 1901 yılında Muğla’nın Milas ilçesinde doğdu.
Beş erkek kardeşini ve ilk eşini I. Dünya Savaşı seferberliği sırasında kaybetmiştir.
Yakınlarının anlatımı ve mevcut bilgilere göre okula kaçıncı sınıfa kadar gittiği kesin olarak bilinmemektedir. Milli Mücadele başlamadan altı ay kadar önce Muğlalı biriyle evlenmiş, savaş başlayınca eşi savaşa gidip dönmeyince fırıncı olan ağabeyinin yanına Aydın’ın Çine Kazasının Demircidere Bucağına (sonra Karpuzlu İlçesi) gitmiş ve burada evlenerek Çine’ye yerleşmiştir.
Erkek kardeşinin 1933 doğumlu “Cumhuriye Şeref” adlı kızını evlat edinmiştir.
Gül Hanım’ın seçildiği tarihlerde okuma ve yazmayı bilmesi onun ya kendi çabasıyla ya da ilk mektebi bitirmiş olduğu şeklinde değerlendirilebilir.
Dönemin basını ve yakınlarının anlatımıyla Gül Hanım Cumhuriyet devrimlerine sıkı sıkıya bağlı, Cumhuriyetin kadına verdiği yeni konumu büyük bir özgüvenle yerine getiren biri olarak aile ve çevresi tarafından saygın bir kadın olmuştur.
1970 yılında taşındığı Nazilli’de Yıldıztepe mahallesinde 20 yıl yaşamış, 1990 yılında Nazilli’de vefat etmiştir. Gül Esin’in kabri Nazilli ilçesinin Eğriboyun Mezarlığı’ndadır.
Gül Hanım adına Ankara Atatürk Orman Çiftliğinde bir hatıra ormanı, adını taşıyan bir park ve büstleri Aydın merkezde, İzmir Harmandalı’da ve Karpuzlu’da bulunmaktadır.