Bunu Bilmiyordum

Tarihimizi biliyor muyuz? Eveeet, biliyoruz!
Peki, ne kadar? Okulda öğretildiği kadar. O da tarih dersine ilgi duymamızı sağlayan bir öğretmene rast geldiysek ya da içimizden gelen bir merak duygumuz varsa.
Peki, hangi tarihi öğrendik? Bize öğretilmek istenen tarihi, istenen miktarda! Fazlası için de çabalamadık. Eğrisiyle doğrusuyla geçmişimizi öğrenmeye çalışan çok az kişi var ülkemizde. (Genel olarak okuma oranlarının düşüklüğünü de hesaba katarsak, belli bir branştaki okumaların çok çok daha az olduğu acı bir gerçek) Genelin (okumadan) bildiği tarih ise: “Şanlı Türk Milleti”, Büyük Osmanlı”,” ecdat”, “bayrak”, “hamaset”!
Oysa hiç bilmediğimiz, ya da kulaktan dolma yanlış bildiğimiz o kadar çok şey var ki hem insanlık tarihinde, hem Türk tarihinde. Mesela; 1729’da ilk Türk matbaasını kuran İbrahim Müteferrika’nın üniteryan kilisesine mensup Macar bir ilahiyatçı olduğunu biliyor muyuz? 18. yüzyılda Avrupa’da meydana gelen değişimlerin sonucu olarak Osmanlı padişahları ülkeyi toparlamak için imkânlar aramaya başlamışlardır. Bu sebeple seyahatler artık sadece Doğu’ya değildir. Batı’ya da elçiler gönderilmeye başlanmıştır. Avrupa’dan uzmanlar getirtilmiştir. Bunlardan bazıları şahsen gelmiş ve Müslüman olup Osmanlı Devleti’nin hizmetine girmiştir. İşte bu mühtedîlerden biri de İbrahim Müteferrika’dır.
Osmanlı padişahlarının dünya tarihinde en çok vezir-i azam idam etmiş hükümdarlar olduğunu biliyor muyuz? “Orhan Gazi’den Tanzimat’ı ilan ederek imparatorluğu çağdaşlaştırmak isteyen Abdülmecid’e kadar yüz seksen iki vezir-i azam gelmiştir işbaşına.” 1453’ten 1821’e kadar üç yüz altmış sekiz yılda kırk dört vezir-i azam idam edilmiştir Osmanlı tarihinde. Hükümdarlar arasında IV. Murat altı vezir idam ettirerek “vezir-i azam öldürtme şampiyonluğunu” ele geçirmiştir. IV. Murat’ın yeğeni Avcı Mehmet (IV. Mehmet) de altı vezir-i azam idam ettirmiş. Böylece amcasının şampiyonluğunu egale etmiştir.
1299’dan 1922’ye kadar varlığını sürdüren Osmanlı Devleti’nde başa geçen otuz altı padişahtan on dördünün devrilerek tahttan indirildiğini biliyor muyuz? Taht mücadelelerinin sonucu olarak pek çok siyasal cinayet de işlenmiştir Osmanlı hanedanlığında. İlk siyasal cinayeti Ertuğrul Bey’in ölümünden sonra oğlu Osman Bey işlemiştir. Neşrî’nin Cihannüma’sında Ertuğrul Bey’in kardeşi Dündar Bey ile Ertuğrul beyin oğlu Osman Bey arasındaki taht mücadelesini Osman Bey’in kazandığı ve Osman Bey’in amcasını okla vurarak öldürdüğü yazılmaktadır.
Peki, dünya ve İspanyol edebiyatının en meşhur isimlerinden Miguel de Cervantes Saavedra’nın Osmanlı donanmasına karşı savaşan piyadelerden biri olduğunu biliyor muyuz? Cervantes, bu muharebede üç mermi yemiş ve sol eli kullanılamaz hale gelmiştir.” Kendisine ‘Leponto Çolağı’ da denen yazar, hayatı boyunca bu kaybından gurur duyacak ve yıllar sonra Don Kişot’un başarısından bahsederken sağ elinin şanı için sol elini kaybettiğini söyleyecektir.”
Elbette tarihte gözümüzden kaçan, öğretilmeyen, detaylarda kalan ilginç, üstünde düşünülmesi, ders çıkarılması gereken pek çok bilgi var. Okuduklarımdan sadece bir kaç tanesini paylaştım sizlerle. Tarih zannettiğimiz gibi sıkıcı kronolojilerden, şanlı mücadelelerden müteşekkil değil sadece. Çok çok daha fazlası var. Özellikle ilerlemek için bilmemiz, üzerinde düşünmemiz gereken pek çok bilgi. Ve bu bilgi hazinesine, merak kapısından girip meşalelerle aydınlatılmış küf kokan koridorlarda kitaplar sayesinde gezinerek ulaşabiliriz.

NOT: Yazımda aşağıdaki kitaplardan faydalandım. Daha fazlası için siz de bu kitapları ve başka onlarcasını okuyabilirsiniz. Bu arada ben de sizin kitap tavsiyelerinize açığım.😊

Kaynakça: Bernard LEWİS, Hata Neredeydi? Kronik Kitap
Emrah Safa GÜRKAN, Bunu Herkes Bilir, Kronik Kitap
Çetin ALTAN, Tarihin Saklanan Yüzü, İnkılap Yayınları