1999 Marmara Depreminin 26. Yılında Uyarı: “Sahte Diplomalarla Afetlere Davetiye Çıkaran Sisteme Karşı Bilimsel Risk Yönetimi Şart”

DEPREMLER VE YANGINLAR “TAKDİRİ İLAHİ” DEĞİL, “TAKDİRİ İDARİ”
Jeoloji mühendisleri, son dönemde yaşanan Balıkesir-Sındırgı merkezli 6.1 büyüklüğündeki deprem, Ankara-Etimesgut’ta meydana gelen sarsıntı ve günlerce süren orman yangınlarının “kader” olmadığını belirtti. Açıklamada, “Yaşanan her afet olayı, risk azaltma yatırımlarını zamanında yapmayan idareden kaynaklıdır. Yangınlar ve depremler takdiri ilahi değil, takdiri idaridir” ifadelerine yer verildi.
“KIRILGANLIK ÜRETEN DÜZEN DEĞİL, ULUSAL AFET RİSK YÖNETİMİ”
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, afetlere hazırlıksız yakalanan Türkiye’nin mevcut yasalar ve stratejilerle korunamadığını, “dirençlilik değil, kırılganlık üreten bir düzen” içinde bulunduğunu kaydetti. Açıklamada, ülkenin sahte diplomalı yandaşlarla değil; katılımcı, erişilebilir ve ekolojik bir Ulusal Afet Risk Yönetimi sistemiyle korunabileceği belirtildi.
AFETLER KARŞISINDA KATILIMCILIK VE ŞEFFAFLIK VURGUSU
Açıklamada, afet yönetiminin devletin tek başına yürüteceği bir faaliyet olamayacağına dikkat çekildi. Yerel yönetimlerin ve meslek odalarının karar süreçlerine dahil edilmesi gerektiği ifade edilerek, “Afetlerle mücadele doğası gereği yerelde planlanır ve yerelde kazanılır” denildi.
YENİ BİR AFET HUKUKU VE AFET MAHKEMELERİ ÖNERİSİ
Jeoloji mühendisleri, afet yönetimi için yeni bir Afet Hukuku Sistemi kurulması gerektiğini vurguladı. Açıklamada, “Afet suçları için özel yasalar çıkarılmalı, Türk Ceza Kanunu’na eklenmeli ve bu suçları işleyen kişi ve kurumlara ağır cezalar verilmelidir. Ayrıca Afet Mahkemeleri kurulmalıdır” çağrısı yapıldı.
AFET BAKANLIĞI VE AFET FONU KURULMALI
Öneriler arasında acil şekilde bir Afet, Acil Durum ve İklim Değişikliği Bakanlığı kurulması, afet yönetimi finansmanı için sosyal adalet temelli bir Afet Fonu oluşturulması ve kentsel rantların bu alana aktarılması gerektiği belirtildi.
JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ HİZMETLERİ YOK SAYILAMAZ
Jeoloji mühendisleri, yapı üretim ve denetim süreçlerinde zemin ve temel etütlerinin göz ardı edilmesinin büyük risk oluşturduğunu vurguladı. “Jeoloji mühendisliği hizmetleri hak ettiği değeri görmelidir. Zemin etütleri yük değil, güvenli yaşamın teminatıdır” denildi.
ANKARA DEPREMİ EZBER BOZDU
11 Ağustos 2025’te Ankara’da meydana gelen depremin, Başkent’in güvenli liman olmadığını gösterdiği belirtilerek, ilgili kurumların acilen bütünleşik afet tehlike haritaları hazırlaması çağrısı yapıldı.
“AFETLER KADER DEĞİL, BİLİMLE ÖNLENEBİLİR”
Sonuç bölümünde ise şu ifadelere yer verildi:
“Sahte diplomalı yandaşlarla afetleri topluma takdiri ilahi gibi sunan bir sistem bu sorunu çözemez. Etkin mevzuat, güçlü kurumsal yapı, afet güvenliğini önceleyen ekonomi ve farkındalık sahibi bir toplumla afetlerin önüne geçilebilir. Biz, bilimle, emekle ve inatla mücadelemizi sürdüreceğiz.”